
Iko kufona "Muti wezvitendero" inzira inooneka yekunzwisisa kuti zvitendero zvikuru zvepasi rose zvakabatana sei., zvakafanana nepfungwa yekuti muti weHupenyuKwazvakatangira uye kuti zvakapararira sei pasi rose kwemazana emakore. Kutarisa mepu iyi yemweya kwakafanana nekuisa magirazi matsva munhoroondo: kamwe kamwe, miganhu yetsika, nzvimbo dzekukakavadzana, pamwe nenzvimbo dzakakura dzekusangana nekugarisana zvinova pachena.
Nhasi vanorarama pamwe chete zviuru zvezvitendero zvakasiyana-siyana, masangano, uye mafambiro emweyaKubva patsika huru dzechitendero chimwe chete kusvika kuzvitendero zvechivanhu uye uzivi hwekuMabvazuva, zvese izvi zvinotenderera pamibvunzo miviri inokosha: tinofanira kurarama sei pano uye ikozvino, uye chii chinoitika patinofa? Kunzwisisa kuti mhinduro idzi dzinoparadzirwa sei pasi rose kunotibatsira kududzira zvese zvematongerwo enyika ekare neazvino.
Chii chatinonzwisisa maererano nechitendero uye nei zvakaoma kutaura nezvazvo?
Patinotaura nezvechitendero, hatisi kungoreva "kutenda muna mwari," asi kune seti yakarongeka yezvitendero, tsika, tsika, uye zviratidzo zvinoita kuti hupenyu huve nechinangwa uye kubatanidza vanhu kune chimwe chinhu chinoonekwa sechitsvene kana chinodarika mwero. Izvi zvinosanganisira pfungwa pamusoro pekwakabva zvinhu zvose, chinangwa chehupenyu, tsika, rufu, uye hupenyu hunogona kuitika mushure mekufa.
Zvitendero zvinozviratidza nenzira dzakasiyana-siyana: magwaro matsvene, nzvimbo dzekunamatira, mitambo, tsika dzakanaka, hutungamiriri hwemweya (vaprofita, vapristi, mamongi, maimamu, marabhi, gurus…), pamwe chete nechiratidzo chakasimba chinoonekwa muunyanzvi, mapurani, mimhanzi kana ngano dzekutanga dzevanhu.
Tsika zhinji dzechitendero dzakagadzirwa zvichienderana ne kutenda mune rimwe kana akawanda masimba anopfuura vanhuIngava Mwari mumwe chete (semuchiKristu, muIslam, nemuchiJudha), vamwari vakawanda (semuHindu zhinji), kana simba guru risingafungidzike. Uyezve, vese vanoisa muganhu pakati zvitsvene nezvakashata uye vanopa mazano etsika, zvipikirwa zveruponeso kana kusunungurwa, uye mapurojekiti ehupenyu kune vateveri vavo.
Zvisinei, patinoedza kurongeka kwesango iri rezvitendero, dambudziko rinomuka: Hapana musiyano wakajeka pakati pe "chitendero chakasiyana" ne "sangano riri muchitendero chimwe chete"Semuenzaniso, chechi yechivanhu yeMennonite nenharaunda yemazuva ano yePentecostal zvine midzi yechiKristu, asi tsika dzavo, maitiro avo ekunamata, uye maonero avo enyika zvakasiyana zvikuru. Kunyangwe zvakadaro, vakaunganidzwa pamwe chete sechiKristu.
Pane zvakasiyana zvakanyanya, iyo ChiSikhism chinoonekwa sechitendero chakazvimiririra nhasi. Kunyangwe akazvarirwa munzvimbo ine mukurumbira weIslam neHinduism muPunjab, chimwe chinhu chakafanana chinoitika kune mamwe mafambiro ekuchinja kana ekubatana ayo, zvichienderana nekuti ndiani ari kuaona, anonzi chitendero chitsva, boka, dzidziso dzenhema, kana kuti chitendero chemukati cheimwe chitendero chiripo.
Ndosaka fungidziro dzinogamuchirwa zvakanyanya dzichitaura nezvadzo pakati pezvitendero 4.000 ne4.300 pasi roseAsi hapana kubvumirana kwakasimba. Nhamba iyi inoshanda sechiratidzo chekusiyana kwemarudzi pane sechinyorwa chaicho, nekuti inoenderana zvakanyanya nekuti muganhu uripo pakati pechitendero, uzivi, zvekunamata zvakakurumbira, kana kuti chitendero chemuno.
Mufananidzo wekutenda kwepasi rose: mapoka makuru ezvitendero zvepasi rose
Kana tikawedzera maonero edu uye tikatarira "muti wezvitendero" pasi rose, zvinova pachena kuti chikamu chikuru chevanhu chakaunganidzwa netsika shoma dzinotonga. Kunyangwe zvakadaro, Mapazi evashoma nezvitendero zvemuno zvinoumba chikamu chakakosha chechitendero uye zvinoumba tsika, hunhu, uye, kazhinji, kusawirirana.
Pamwero wepasi rose, ChiKristu ndicho chiri pamusoro penyaya ine vanhu vanosvika 31%ichiteverwa neIslam iri kukura nekukurumidza iyo yava kusvika 25%. Shure kwavo kune Hinduism, Buddhism, zvitendero zvakasiyana-siyana zvechivanhu uye zvevanhu veko, pamwe nechiJudha, icho chiri chidiki muhuwandu asi chine huremu hwakakura hwenhoroondo netsika.
Pamwe chete navo, pane mumwe mutambi akakosha anochinja mepu: vanhu vasina chitendero chavanodaBoka iri, rinosanganisira vasingatendi kuti kuna Mwari, vasingatendi kuti Mwari haaonekwe, uye avo vasinganzwi vari chikamu chechitendero chero chipi zvacho chakarongwa, rakakura kwazvo uye rinowanikwa zvikuru munharaunda dzine vanhu vakawanda mumaguta kana kune avo vane maitiro akaoma ekusaziva Mwari.
Pakazara, zvinofungidzirwa kuti 84% yevanhu pasi rose vanozviti ndeveboka rechitenderoKunyange hazvo zvimwe zvakakamurwa pakati pezvinhu zvakasiyana-siyana zvekusatenda kana zvekunamata zvemunhu oga. Mufananidzo unobuda hauenderane nemiganhu yezvematongerwo enyika: kana ukatarisa mepu yakanaka yezvitendero nenyika, uchaona mamwe mapoka ane simba anosangana nenyika, matunhu, nemakondinendi.
ChiKristu: bazi guru pane ose emuti wechitendero
ChiKristu chavepo nhasi chitendero chikuru pasi rose, chine vatendi vanosvika mabhiriyoni 2.400Yakazvarwa muJudhiya makore angangoita zviuru zviviri apfuura, yakakurumidza kupararira muUmambo hweRoma uye, mumazana emakore, yakapinda muEurope, America, muAfrica nenzvimbo huru dzeAsia neOceania.
Panzvimbo, nyika ine maKristu akawanda ndiyo United States, ine vanhu vanosvika mamiriyoni 253 vanotendaBrazil inotevera nemamiriyoni angangoita 185, uye Mexico ine mamiriyoni angangoita 118. Asi simba rayo rinopfuura nhamba iri nyore yevatendi: yakadzika midzi mu magadzirirwo emakereke nemamonasterimumabhuku ekuMadokero, uzivi nemimhanzi, uye mune zvimwe zvinhu zvezuva nezuva zvakaita sekarenda yaGregory pachayo.
Karenda yatinoshandisa inenge yese Inopatsanura nhoroondo kuva "pamberi paKristu" uye "shure kwaKristu"Izvi zvinoratidza kuti maonero echiKristu akabatanidzwa sei nenzira yekuMadokero yekuyera nguva nekuronga zvakapfuura. Zvakaitawo basa guru mukuumbwa kwe mayunivhesiti, zvipatara uye network dzerudopamwe nekukurudzira mafambiro evanhu akadai sekurwira kodzero dzevanhu.
Mumazana emakore apfuura, chiKristu chakakamuka kuita mapazi makuru akati wandei ane dzidziso dzakasiyana, machechi, uye maumbirwo emasimbaChikuru pane zvose iChechi yeKaturike, inotungamirwa naPapa uye iripo zvikuru muEurope, Latin America, dzimwe nzvimbo dzeAfrica, nePhilippines. Chechi yeOrthodox, yakapararira zvikuru muEastern Europe neRussia, yakaparadzana neRoma muzana remakore rechi11 uye yakachengetedza tsika dzayo dzekunamata.
Kune chikamu chayo, the ChiPurotesitendi chakatanga muzana remakore rechi16 neReformation Uye yakapararira kuva maLutheran, maCalvinist, maAnglican, maBaptist, maMethodist, maPentecostal, nevamwe vakawanda. Kunyangwe vasingabvumirani panyaya dzesangano, masakaramende, kana simba rechechi, matavi aya ese ane kutenda kukuru muna Jesu semunhu mukuru uye Bhaibheri senzvimbo huru, izvo zvisingadzivisi kusiyana kwemukati kuti kuve kukuru sekweya inoparadzanisa chitendero chimwe nechimwe.
Islam: simba rechipiri guru rechitendero uye riri kukura zvizere
Islam inotora nzvimbo yechipiri pamepu yenyika yezvitendero Uye ndiyowo chitendero chiri kukura nekukurumidza. Chakazvarwa muzana remakore rechinomwe paArabian Peninsula, chakapararira mumazana emakore mashoma kubva Kuchamhembe kweAfrica kusvika kuCentral Asia neSouth Asia, ichichinja zvikuru nzanga dzaipfuura nepakati padzo.
Kupararira kwayo kwakagadzira nzvimbo yakakura yetsika dzechiIslam yakasiya chiratidzo chayo pa uzivi, masvomhu, mushonga, zvivakwa, kana nhetemboMaguta akadai seCórdoba—ane mukurumbira wayo Mosque yeCordoba—, Baghdad, Cairo, Samarkand, neIstanbul kwamazana emakore dzaive nzvimbo dzeruzivo nekubatanidza tsika. MuMiddle East, yakava nzvimbo yekuronga kwezvematongerwo enyika, zvemagariro evanhu, uye zvemutemo, nepo muMaghreb neAfrican Sahel, yakabatana nezvinhu zvemuno kuti zvipe tsika dzakasiyana.
Parizvino, kunyangwe chiIslam chiri chitendero chikuru munyika zhinji dzeMiddle East neNorth Africa, Mapoka makuru evaMuslim anowanikwa muAsiaIndonesia ndiyo inotungamira, asi India inewo nharaunda yakakura: inenge 14,2% yevaIndia maMuslim, iyo inomiririra imwe yenzvimbo dzakawanda dzechiMuslim pasi rose.
Kubva pamaonero evanhu, Islam ndiyo chitendero chiri kukura nekukurumidza: zvinofungidzirwa kuti Huwandu hwevanhu vayo huchawedzera kubva pa1.800 bhiriyoni muna 2015 kusvika pa3.000 bhiriyoni muna 2060., kuwedzera kweinenge 70%. Chikamu chekuwedzera uku chinotsanangurwa nekuti huwandu hwevanhu vechiMuslim avhareji yezera yakaderera kwazvo, inosvika makore makumi maviri nemanaIzvi zvinoreva huwandu hwakakwira hwevana vanozvarwa uye huwandu hwakawanda hwevechidiki nevana muhuwandu hwese.
Mukati, Islam iri kure nekuva chinhu chimwe chete. Bazi iri Sunni ndiyo yakawanda uye inotungamirirwa neSunnah yeMuporofita, ichigadzira zvikoro zvikuru zvina zvemutemo. Mhuri yechipiri huru ndiyo ChiShiism, chakavakirwa pamutsara wemaimam anobva kuMuporofitaiyo inozopatsanurwa kuita mafungu akati wandei akadai seTwelvers kana kuti Ismailis. Pamusoro peizvi pane Sufism, ine kusimbisa kwayo kwemashiripiti, Kharijite, Ibadism, nedzimwe mafambiro matsva, ayo anopindura kukakavadzana kwezvechitendero uye shanduko dzezvematongerwo enyika nedzemagariro evanhu.
Vanhu vasina chitendero: vasingatendi munaMwari, vasingatendi munaMwari, uye vanhu vasina hukama navo
Kunewo bazi rakasiyana mu "muti wezvitendero": boka rinoumbwa nevaya vasinganamati chero chitendero chakarongwaKunyangwe vachizviti havasi vanhu vanotenda muna Mwari, vanotenda kuti Mwari haaonekwe, kana kuti "vasiri vechitendero," boka iri rakura zvakanyanya, kunyanya mumaguta, munharaunda dzine tsika dzakasimba dzechitendero, kana nyika dzine nhoroondo yemitemo inopikisa chitendero.
Munyika dzinoverengeka dzekuEast Asia chiitiko ichi chiri pachena. MuChina, mazana emamiriyoni evanhu vanozviti havasi vebato rezvematongerwo enyika.Dzimwe fungidziro dzinoratidza kuti vanhu vanosvika mamiriyoni mazana manomwe nemakumi maviri vekuChina havasi vechitendero chimwe chete. Zvisinei, izvi hazvirevi kuti pane zvitendero zvisingawanzoitiki: pakati pevanhu vakuru vekuChina vasina hukama navo, vanenge 7% vanoti vanotenda muna Mwari kana kuti mune rimwe simba guruIzvi zvinoratidza kuti muganhu uripo pakati pechitendero chakarongwa nekunamata kwemunhu hausi pachena nguva dzose.
Dzimwe nyika dziri munharaunda iyi dzinoratidza maitiro akafanana. MuJapan, chikamu chikuru chevanhu vanozviti havasi vechitendero muhupenyu hwavo hwezuva nezuva.Kunyangwe vachitora chikamu mutsika dzechiShinto kana dzechiBuddha dzine chekuita netsika dzemhuri kana mhemberero dzetsika. Chimwe chinhu chakafanana chiri kuitika muSouth Korea, uko kukura kwehupfumi nekukurumidza uye kufambira mberi kwemaguta kwakabatana pamwe chete nekuwedzera kusada zvechitendero, kunyanya pakati pevechidiki.
En Vakuru vekuNorth Korea vakadzvinyirira zvitendero zvechivanhu nenzira yakarongwapachinzvimbo chekusimudzira pfungwa dzeJuche, nepo muTaiwan, nzanga yakasununguka uye ine vanhu vakawanda inosanganisa zvitendero zvechivanhu nemaonero ari kukura ezvechitendero. Zvese izvi zvinoita kuti kumwe kuongorora kutaure nezvevasingatendi se "simba guru rechitatu" pamepu yechitendero chepasi rose, kunyangwe Kubva pamaonero evanhu vasingadaviri Mwari zvachose, kusatenda muna Mwari uye kusatenda muna Mwari hazvisi zvitendero..
Kunze kweAsia, kusada zvechitendero kwakasimbawo munyika dzinoverengeka dzemuEurope. Muenzaniso unoshamisa ndewekuti Czech Republic, uko 78% yevanhu vanoti havazvibatanidzi nechitendero chipi zvachoMuFrance kana kuUnited States, ongororo dzinoratidza kuti chikamu chikuru chevasina hukama vachiri kutenda muna Mwari, simba repasi rose, kana marudzi akasiyana-siyana ekunamata.
ChiHindu: chitendero chechitatu pakukura pasi rose
ChiHindu, mushure mechiKristu nechiIslam, chinobva padzidziso dzechiKristu neIslam. chitendero chechitatu pakukura pasi rose, chine vateveri vanosvika mabhiriyoni 1.200Yakazvarwa uye yakasimudzirwa muIndian subcontinent, uye kusiyana nedzimwe tsika haina muvambi mumwe chete kana zuva rakajeka rayakabva: asi imhedzisiro yekushanduka-shanduka kwenguva refu kwezvitendero, magwaro netsika.
Chinhu chinoshamisa ndechekuti, pasinei nehukuru hwayo, chiHindu Ndiyo chitendero chinowanikwa nevanhu vazhinji munyika shoma cheteIndia (uko vanhu vanosvika 79% vanozviti maHindu), Nepal (vanosvika 80%), uye Mauritius (vanosvika 48%). Mune dzimwe nzvimbo dzakawanda, vanoonekwa sevanhu vashoma, zvichikonzerwa nekutama kwevanhu munhoroondo uye kufamba kwevanhu munguva dzehutongi hwemakoloni nedzepashure pehutongi hwemakoloni.
Kunze kwenzvimbo yavo iri kuSouth Asia, kune nzanga dzechiHindu dzakawanda mu Caribbean, Southeast Asia, North America neSouth AmericaIzvi zvakaita kuti pave netsika dzakawanda pasi rose mumakumi emakore achangopfuura. Mabasa akadai seyoga, mimwe mitambo, nezvimwe zvinhu zvine chekuita nemaonero avo uye Hindu art Vakapinda munzvimbo dzepasi rose nesimba.
Padzidziso, chiHindu chakasiyana-siyana zvikuru, asi vazhinji vemachechi acho vanoziva kana kuremekedza vanamwari vakaita se Vishnu, Shiva, Ganesha, Shakti kana SuryaKunyangwe zvakadaro, zvikoro zvakawanda zvechiHindu zvinonzwisisa nhamba idzi dzese sezviratidzo zvechokwadi chimwe chete, izvo zvinoita kuti zvive zvakaoma kuzviisa muzvikamu zviri nyore zve "vamwari vakawanda" kana "vanotenda mumwe chete" zvinoshandiswa kuMadokero. Zvizhinji zvezvinhu izvi zvinoratidzwa mu Zviratidzo zvechiHindu izvo zvinozivisa tsika nemaitiro.
Buddhism: Kuzivikanwa, Maitiro, uye Asian Geography
ChiBuddha, icho chakatangirawo kuSouth Asia, nhasi chine mamwe maitiro mazana emamiriyoni evashandi vanopararira zvakanyanya kuEast Asia neSoutheast AsiaPasi rose, kune vateveri vanosvika mamiriyoni mazana mashanu nemakumi matatu nemashanu (535 million), kunyange hazvo nhamba iyi yakaoma kuitsanangura nekuti munyika dzakawanda inosanganiswa nedzimwe tsika dzechitendero.
Zvinofungidzirwa zvinoratidza kuti zvingangoita Hafu yevaBuddha vose pasi rose vanogara muChinaZvisinei, mukati mevanhu vekuChina vanongomirira 18% chete, zvichiratidza kuwanda kwezvitendero zvakasiyana-siyana (Confucianism, Taoism, zvitendero zvevanhu) uye kubatana kwezvitendero. Vamwe vaBuddha vanonyanya kupararira kuEast neSouth Asia.
Nyaya inokosha zvikuru ndeiyi ye Thailand, uko vanhu vanosvika 93% vanozviti maBhudhaKunyangwe zvakadaro, nzira iyo chitendero chinoonekwa nayo inosiyana zvikuru: kune vamwe vanhu itsika yakaoma ine hukama hwakasimba nemamongi, nepo kune vamwe inosanganisira kutora chikamu mumitambo chaiyo netsika dzine chekuita nekuzivikanwa kwenyika.
Nyanzvi dzedzidzo dzakagara dzichitaura kuti Munyika zhinji dzeAsia, munhu anogona kutevedzera tsika dzechiBuddha asinganzwe seari chikamu che "chitendero chakarongwa."Vanhu vazhinji vanoenda kutemberi, vanopa zvinonhuwira, kana kuremekedza dzidziso dzetsika dzaBuddha, asi pavanopindura kuongororo pamusoro pechitendero, vanozviti "havasi vechitendero" kana kuti vanoita imwe tsika huru.
Musanganiswa iwoyo we Kuzivikanwa kwetsika netsika dzechitendero zvinoita kuti zviome kuverenga chiBuddha.Kunyangwe zvakadaro, simba rayo pauzivi, kufungisisa, hunyanzvi hwekuona, uye manzwisisiro anoita mamiriyoni evanhu kutambura, chishuwo, uye nzira yekusununguka hazvirambiki.
Zvitendero zvechivanhu, zvitendero zvevanhu nezvitendero zvemuno
Kunze kwemhuri shanu huru dzezvitendero, pasi rose rakazara ne zvitendero zvakakurumbira, masangano emweya emadzinza, uye zvitendero zvechivanhu izvo zvisinganyatsokodzera zita rekuti "chitendero chakarongwa". Itsika dzinogara dzichiitwa munharaunda uye zuva nezuva, kazhinji pasina masangano ari pakati kana gwaro rimwe chete dzvene.
Seti iyi inowanzo kunzi chitendero che "vanhuwo zvavo" kana kuti "chakakurumbira"Ndiyo nzira iyo vanhu vanosanganisa nayo zvinhu zvitsvene muhupenyu hwavo hwezuva nezuva nekusanganisa pesvedzero dzepamutemo netsika dzemadzitateguru, tsika dzemhuri, kunamata madzitateguru, kuremekedza midzimu yechisikigo, kana zvitendero mumasimba asingaoneki anodzivirira kana kuranga.
Zvichienderana nekuverenga kwazvino, pakasvika gore ra2020 pakanga pave vanhu vanosvika mamiriyoni 429—inenge 6% yevanhu vose pasi rose—vanotevera zvitendero zvechinyakareMazhinji emaitiro aya aripo mu Nzanga dzemuAfrica, nharaunda dzechiChinese, vanhu vekuAmerica, uye mapoka evaAboriginal vekuAustraliakunyangwe hazvo vasiri kushomeka mune dzimwe nzvimbo dzenyika futi.
Kazhinji, zvitendero izvi zvinosanganiswa nezvitendero zvakawanda: mumwe munhu anogona kupinda misa kana kuzviti muMuslim uye, panguva imwe chete, anoremekedza tsika dzemadzitateguru evanhu vake. Kubatana uku kunoita kuti chitendero chaicho chive chakasiyana zvikuru kupfuura zvinoratidzwa nenhamba, zvichiratidza kuumbwa kwezvikamu zvemweya kubva kuzvidzidzo zvemuno zvepasi rose kusvika kudzidziso dzepasi rose.
ChiJudha: chitendero chevashoma chine huremu hwakakura munhoroondo
Panyaya yehuwandu hwevateveri, chiJudha chimwe chezvidiki zvemuti mukuru wechitendero chepasi rose: Vanhu vanosvika 0,2% vanozviti vaJudhaZvisinei, simba rayo renhoroondo, tsika, uye zvematongerwo enyika rakakura zvisingaenzaniswi kana tichienzanisa nehuwandu hwevanhu vayo.
Kwemazana emakore akawanda, nzanga dzevaJudha dzaivepo muEurope yese, North Africa, Middle East, nedzimwe nzvimbo. Zvisinei, nhasi uno, nharaunda yevaJudha iri yakanyanyo shandiswa zvakanyanya munyika mbiri chete: United States neIsraelVaJudha vanopfuura zvikamu zvina kubva muzvishanu pasi rose vanogara ikoko.
Israeri ndiyo zvakare nyika ine ruzhinji rwevaJudha cheteVanhu vanosvika 76% vanogara imomo vanozviti vaJudha vane tsika dzakasiyana. Zvichitevera izvozvo, nharaunda dzakawanda dziri muCanada (inenge 3% yevanhu), France, United Kingdom, Germany, neRussia (inenge 2% yega yega), pamwe neArgentina, uko huwandu hwevanhu huri pakati pe1% ne2%.
Kunyange zvazvo nhamba yavo iri diki, chiJudha chakasiya chiratidzo chikuru pa Kuumbwa kwechiKristu neIslam, mutsika dzemuBhaibheri, mutsika dzekuMadokero, uye munharo dzezvematongerwo enyika dzemazuva anoMagwaro ayo, mifananidzo, nezviratidzo, zvakaita se Nyeredzi yaDhavhidhiDzinoongorora nhoroondo yakawanda yeMadokero uye dzinoramba dziri chinhu chakakosha pakunzwisisa zvematongerwo enyika eMiddle East.
Kupararira kwakaita chitendero pasi rose: mamepu, mifananidzo, uye miganhu isingaoneki
Dai taigona kuona mifananidzo yemakore zviuru zvemakore apfuura, taizoona kuti Zvitendero zvinozvarwa munzvimbo dziri pedyo uye zvinopararira semapopoma emavara zvinopindirana, zvinosangana, kana kuti zvinopesana. ChiKristu, chiIslam, nechiJudha zvakatanga munzvimbo diki yeNear East; chiHindu nechiBuddha munzvimbo yeIndian subcontinent nenzvimbo dziri pedyo.
Nokufamba kwenguva, the ChiJudha chakaderedzwa kusvika kuIsraeri uye nzanga dzakapararira pasi rosePanguva iyi, chiKristu neIslam, nemapazi azvo akawanda emukati, zvakakunda nzvimbo dzakakura: America, nzvimbo zhinji dzeEurope nenzvimbo dzeAfrica neAsia muchiKristu; nzvimbo yakakura kubva kuMorocco kuenda kuPakistan neIndonesia muchitendero cheMuslim.
Kunyangwe pasina kushingaira kwemweya kwakasiyana-siyana nhasi, kupararira kwekutenda munzvimbo dzakasiyana-siyana kunoramba kuchionekwa. miganhu yakajeka kwazvo pakati pemapoka etsikaMutsetse unoparadzanisa kuchamhembe nekumaodzanyemba kweMediterranean, nzvimbo yakaoma yeTurkey, kusawirirana muCaucasus, kana dunhu reKashmir mienzaniso yakajeka yekuti zvitendero nezvematongerwo enyika zvakabatana sei.
Mapurojekiti akasiyana-siyana ekuona, akadai semamepu anodyidzana uye mifananidzo yemifananidzo inotevedzana nenguva yakagadzirwa kubva padata kubva Pew Research Center kana zvidzidzo zvehuwandu hwevanhuuye zvinongedzo ku zvakawanikwa pakuchera matongoZvidzidzo izvi zvinotibvumira kunzwisisa kuti huwandu hwezvitendero zvenyika imwe neimwe hwakachinja sei mumakore makumi mashanu apfuura. Semuenzaniso, zvinoratidza kufambira mberi kweIslam munzvimbo dzakati wandei dzeAfrica neAsia, kubatana kwechiKristu kwedzimwe nyika dzekuMadokero, uye kusiyana kukuru kwemukati meAsia neOceania.
Mamepu aya anoratidza kuti zvinhu zvakaita sei Simba rechitendero nesimba rezvematongerwo enyika zvinopindirana. munzvimbo dzakawanda, zvichikanganisa tsika dzevanhu, masisitimu emutemo, kusawirirana kwemukati menyika, uye hukama hwenyika dzese. Kutarisa "muti wezvitendero" uyu pamepu, pakupedzisira, inzira inobatsira zvikuru yekunzwisisa kuti ndiani ari pachikuva chepasi rose.
Spain pamepu yechitendero yepasi rose
Kana tikaisa pfungwa dzedu panjodzi totarisa Spain mumufananidzo uyu mukuru, tinowana nyika ine Vanhu vanosvika 84% vanozviti vatendiZvisinei, mararamiro chaiwo echitendero ichi anosiyana zvikuru. Ruzhinji rwevaya vanozviti vanonamata vanobatanidzwa nechiKristu, uye kunyanya neKaturike.
Inofungidzirwa kuti Vanhu vanosvika 80,56% vanozviti vaKristuZvisinei, izvi hazvirevi kuti munhu wese anoita zvinhu nenzira imwe chete: zvichienderana neCIS data, vanhu vanosvika zvikamu zviviri muzvitatu vekuSpain vanozviti maCatholic, asi vashoma chete—vanenge 22,7%—vanotaura kuti vanopinda Misa kana kuti vanoenda kunoreurura nguva dzose. Nemamwe mashoko, kuzivikanwa kwetsika dzechiCatholic kwakakura kupfuura tsika dzechitendero chete.
Kune rumwe rutivi, boka re Vanhu vasingadaviri kuti Mwari ariko, vanoti Mwari haazivikanwi, uye vanhu vasingazvioni sevatendi vava kupfuura vaKaturike vanoshingaira., inomira pa29%. Izvi zvinoenderana nemaitiro akajairika muWestern Europe, uko kusada zvechitendero kunowirirana nekuramba kuripo kwezviratidzo zvechitendero netsika dzakadzika midzi mukarenda yemitambo uye hupenyu hwemagariro evanhu.
Nezvezvimwe zvipupuriro, Vanhu vanosvika 2,3% chete ndivo vanoti vanopinda zvitendero zvisiri zvechiKaturike.Kunyangwe zvazvo muchidimbu izvi zvichitomiririra mazana ezviuru zvevanhu. Izvi zvinosanganisira maPurotesitendi, maMuslim, maOrthodox, Zvapupu zvaJehovha, maBuddha, nzanga dzechiJudha, nedzimwe nzanga zhinji dziri kuchinja zvishoma nezvishoma mamiriro echitendero muSpain.
Kana zvichionekwa kubva kunze, nyaya yeSpain inoratidza zvakanaka kuti Chitendero, tsika, uye kuzivikanwa kwenyika zvinogona kuramba zvakabatana kunyangwe kana tsika dzechitendero dzakanyanya kudzikira.Misangano, mitambo yevatsvene vanovatsigira, uye karenda yepamutemo yezororo pachayo zvinoratidza kukosha kwechiKristu munhoroondo, nepo vanhu vashoma vatsva nevasingatendi vachiwedzera kusiyana-siyana munzvimbo iyi.
Kuona "muti wezvitendero" pasi rose kunotibvumira kunzwisisa zviri nani kuti nei nzvimbo dziri kure dzakadaro dzine midzi yakafanana yemweya uye kuti sei Zvitendero zvinoramba zvichikwevera miganhu yesimba uye mapoka etsika kupfuura miganhu yezvematongerwo enyika.Kubva pavaKristu vanosvika mabhiriyoni 2.400 kusvika kumamiriyoni mashoma evaJudha, vachipfuura nemuIslam iri kukura, maHindu anosvika mabhiriyoni 1.200, chitendero cheBuddhist mosaic, mazana emamiriyoni evanoita zvitendero zvechivanhu uye kuwedzera kuri kuita kwevasingatendi muna Mwari nevanhu vasina hukama navo, mepu yechitendero yenyika Inoramba iri imwe yenzira dzakakosha dzekududzira nhoroondo yemazuva ano, nzanga, uye geopolitics.





