(1814) Leonidas paThermopylae. Jacques Louis David. Hondo yeThermopylae ndeimwe yehondo dzakakurumbira dzepasi rose rekare nhasi. Ichokwadi kuti sinema yakabatsira pane izvi, asi sei zvichinakidza kudaro?
Iyi haisi hondo, inyaya umo varume vashoma vakadzivisa hondo yakakura kwazvo kwemazuva matatu kuti vaponese Girisi.
Mamiriro ezvinhu pamberi peHondo yeThermopylae
Pakupera kwezana remakore rechitanhatu BC, Umambo hwePersia hwakanga hwakakomberedza nzvimbo yakakura: nzvimbo dziri pakati peGungwa reAegean neRwizi rweIndus, pamwe neUpper Egypt neGungwa reAran.
Kupanduka kweIonia kwakatanga apo maguta echiGiriki eAsia Minor akamukira simba raMambo Dhariusi. Mwanakomana wake, Mambo Xerxes, akasarudza kutsiva baba vake ndokufamba akananga kuAthens muchirimo cha480 BC neuto guru renyika rakambounganidzwa uye ngarava dzehondo dzinoshamisa.
Nhau dzacho padzinosvika kuSparta , Leonidas, mumwe wemadzimambo ayo, anosarudza kupa hupenyu hwake nehwevarume vake kuti amise hondo yaipinda nechisimba panzira yeThermopylae , nzvimbo yekupinda muGreece.
Sarudzo yevaSpartan inotanga kurwa kweThermopylae
Maguta echiGiriki akasarudza kurwisa hondo yaXerxes akasangana paTemberi yaPoseidon muKorinde ndokupika mhiko yaizoratidza kutanga kweiyo yaizozivikanwa seHellenic League . Zvaiita sezvine musoro kumirira vaPersia pane imwe yenzira dzemakomo dzavaizofanira kuyambuka, nokudaro zvichivapa mukana wekukunda.
Leonidas akarayira izvi, asi akasangana nechipingamupinyi. Maguta haana kuda kukanganisa mitambo yeCarneian yakatsaurirwa kuna mwari Apollo Carneus , saka aisazotora chikamu. Mambo weSpartan, zvirinani, akakwanisa kuwana mukana wekuti aende nevarume mazana matatu kuti vamuchengetedze: varume mazana matatu.
Zvinonzi Oracle of Delphi yakaprofita kuti mumwe wemadzimambo eSpartan aizofanira kufa kana vaida kudzivirira vaPersia kuti vasatore nyika iyi . Mushure mezvo, Leonidas akava nechokwadi chekuti aizowana rukudzo rwekuva mambo akasarudzwa. Akanga akatsunga: iye nevarume vake mazana matatu vaizotarisana navo.
Sangano rekupikisa
Pakuongorora nyika dzaizofanira kuyambuka Xerxes neuto rake, zvakava pachena kuti nzvimbo yakakodzera yekutarisana nevaPersia yaizova nzira yeThermopylae. Nzvimbo iyi, ine nzvimbo ine denderedzwa ine urefu hwemamita 1300 uye yakafara pakati pemamita 15 ne20, yaizova yakanaka kana ukatarisana neuto guru, zvichidzivirira mauto aipinda kuti asapararire.
Kune iyi mamiriro ezvinhu akanaka, zvinofanira kuwedzerwa kuti kune rumwe rutivi kwaive negomo guru uye kune rumwe gomo guru, izvo zvaizobatsira kudzivirira kuti kumashure kweuto raLeonidas kusasvikwa nekuvandirwa.
Pakangorongwa chirongwa, chakasara kuunganidza varume mazana matatu vaizoperekedza Leonidas mukutsvaga kubwinya kusingaperi.
Sarudzo yevarume mazana matatu
Varindi vemadzimambo eSpartan vaisanganisira varume mazana matatu vakasarudzwa nokungwarira, vane makore ari pakati pe20 ne29, vaifanira kuratidza kukosha kwavo mumakwikwi akaoma . Vaifanira kuva vakashinga, kuratidza hunyanzvi hwavo mukushandisa zvombo, uye kuva nesimba remuviri.
Pamusoro pezvose izvi, mazana matatu aizotora chikamu muHondo yeThermopylae aive nerumwe hunhu: vaiziva kuti vaisazokunda uye vaifamba vakananga kurufu rwavo. Kubva paudiki, vaSpartan vaidzidziswa kuti hapana chinonyadzisa kupfuura kuonekwa sembwende, uye ndiwo waiva mugumo wekudzoka vari vapenyu kubva muhondo yakarasika. Vapukunyuki vehondo yakarasika vaisarudzwa uye vaidzingwa kweupenyu hwavo hwese.
Nekuti uto iri rainge rakananga kurufu, Leonidas akasarudza varume avo vaiva nemwanakomana mumwe chete kuti varambe vachitsigira dzinza ravo.
Kuhondo yeThermopylae
Aine vanhu chiuru chePerioeci nezviuru zvevarwi vasiri varwi, Leonidas nevarume vake vakatanga kufamba. Vakatanga kuyambuka Peloponnese, uko vamwe varwi 4 000 vakavabatana, uye zvishoma nezvishoma, pavakafambira mberi vakananga kuThermopylae, vamwe varume 2 000 vakavabatana. Pamwe chete, varume vanosvika 7 000 vakaperekedza Leonidas, uyo aifanira kutarisana neuto revanhu vanoda kusvika 200 000. Zvaisazova basa riri nyore.
Pavakasvika kuThermopylae, vakagara musasa vachimirira mauto aXerxes. Pavakanga vakamirira, Mambo Xerxes akatumira shoko kuna Leonidas achimukumbira kuti ape zvombo zvake. Leonidas akapindura kuti aende anozvitora.
Hondo inotanga
Xerxes akatanga nekutanga mauto kurwisa vaGiriki, achijekesa kuti vaSpartan vaisazobvuma zviri nyore . Varume vaXerxes vakafa vakatsiviwa nevamwe, uye mumwezve. Izvi zvakaratidza kuti mambo aiva nevarwi vakawanda, asi vashoma vavo vaiva varwi vakadzidziswa zvakanaka seavo vaifamba naLeonidas.
Chikamu chemufirimu: 300
Pakupedzisira, vaizova varindi vaMambo Xerxes , maImmortals, avo vaizobatana muhondo . Kureba kwemapfumo echiGiriki kwaizovapa mukana. Vaneta nehondo yenyika, Xerxes akarayira kurwiswa kwevaAtene nevaAeginetans paCape Artemisium, vachida kugara seri kwemiganhu yevaGiriki.
Zvakaitika kuti hondo isati yatanga, ngarava dzaXerxes dzakanga dzakuvara zvikuru nekuda kwedutu uye dzakanga dzisati dzagadzirira kurwisa ikoko, izvo zvakaita kuti pave nehondo isina mukundi anonyatsooneka.
Panguva iyoyo zuva rechipiri rehondo rakapera.
Zuva rekupedzisira reHondo yeThermopylae
Xerxes paakanga atove asina tariro, mugari wemumusha aitengesa vanhu vake oratidza mambo maitiro ekukomba uto raLeonidas.
Paakaziva izvi, Mambo Leonidas akaudza varume vese vaiva pasi pake kuti vaizoparara munguva pfupi uye kuti hapana aifanira kuramba ari naye kuti vamirire mugumo iwoyo. Vamwe vanofunga kuti sarudzo iyi yaivewo nzira yekubvumira varume ava kugadzirira hondo yeramangwana mumaguta avo kuti vavadzivirire.
Pamwe chete namambo weSpartan , varume vake mazana matatu vaizosara , kunyanya avo vakanga vachiri vapenyu, avo vaiva vazhinji; mahelot, maperioeci, nevarwi veBoeotian vaizosarawo.
Akanga ari mangwanani-ngwanani pazuva rechitatu rehondo paThermopylae.
Herodotus, munyori wenhoroondo wechiGiriki, anotiudza kuti, nguva iyi payakasvika uye vakazviwana vakakomberedzwa neuto raXerxes, varume vaLeonidas vakaunganidza simba ravo rose rakasara. Kunyangwe mapfumo avo akatyoka, vakaramba vachirwa neminondo yavo. Munguva yehondo, Leonidas akakundwa.
Panguva iyoyo hondo yakachinja, chinangwa chakanga chiri chitunha chamambo. VaGiriki vakakwanisa kudzosera shure mauto aXerxes kusvika kanokwana kana kuti avadzivise kumutora.
Pakashaikwa mumwe wevarume vaLeonidas akamira, Xerxes akaenda kuhondo ndokurayira kuti musoro waLeonidas uchekwe woiswa padanda.
chikamu chemufirimu 300
Mushure mehondo yeThermopylae.
Boka revaSpartan rakaenda kuThermopylae mushure mekunge mauto ePersia atoenda ndokusarudza kuviga matongo aLeonidas ikoko.
Gare gare, mapfupa ake akadzoserwa kuguta rake kukudza Leonidas nekuvigwa kwake nemutemo wenyika. Dombo rekare rakaiswa paguva rake rine zita rake nemazita evarume vake mazana matatu.
Leonidas akazosvika pakunamatwa segamba rakafanana nemwari, iro rakaita hondo iyoyo inokurudzira uye iyo, gore rakatevera, vaPersia vaizobviswa zvachose munyika dzevaGiriki.